Brandveiligheid is niet alleen een wettelijke verplichting, maar essentieel voor de bescherming van mensen, gebouwen en bedrijfscontinuïteit. Hieronder nemen we 10veelvoorkomende tekortkomingen onder de loep en bieden we concrete oplossingen op maat van Vlaamse KMO’s.
1. Compartimentering: deuren, muren en doorvoeringen
Een correcte compartimentering beperkt rook- en vlamverspreiding, waardoor vluchtmogelijkheden behouden blijven. Veelvoorkomende tekortkomingen zijn:
- Branddeuren die niet sluiten: defecte deurpompen of vermijden van sluiting met blokkerende objecten zoals blussers.
- Slechte installatie of beschadigde deuren, waardoor de compartimentfunctie vervalt.
- Gaten in brandmuren door kabels of leidingen die niet brandwerend zijn afgedicht. Een certificaat van een expert na afwerking is cruciaal.
Aanbeveling: Laat compartimentering periodiek beoordelen door gecertificeerde experts, inclusief deurmechaniek en afdichtingen.
2. Evacuatiemogelijkheden: plannen, paden én oefeningen
Vlotte evacuatie is levensbelangrijk:
- Organiseer minstens jaarlijks een evacuatieoefening en leer van de uitkomsten.
- Zorg dat evacuatiewegen vrij van obstakels zijn en nooduitgangen bereikbaar.
- Je hebt een duidelijk evacuatieplan nodig dat ook de positionering van nooduitgangen en blusmiddelen toont.
Aanbeveling: Combineer het plan met realistische oefeningen, registreer tekortkomingen en pas procedures bij. Gebruik visuele communicatie via signalisatie of digitale borden.
3. Overmatige brandlast
Brandbaar materiaal zoals dozen of hout in stooklokalen, archiefruimtes of technische ruimten verhoogt het risico.
Aanbeveling: Minimaliseer brandveilige opslagzones, borg compartimentering en houd brandbare materialen op minimale afstand van toestellen.
4. Gebrekkige keuringen en controles
Ongeveer 30% van bedrijfsbranden in België ontstaat door een elektrisch defect.
- Noodverlichting moet jaarlijks gekeurd worden.
- Ook brandblussers, sprinklersystemen en elektrische installaties vragen (half)jaarlijkse controles.
Aanbeveling: Stel een onderhouds- en keuringenplan op, log alle controles en plan opvolging.
5. Onvoldoende of incorrecte veiligheidssignalisatie
Veelgemaakte fouten zijn:
- Te weinig pictogrammen of borden, of ze hangen te ver uit elkaar voor goede leesbaarheid.
- Mengeling van oude Belgische pictogrammen (van vóór ISO 7010) en nieuwe Europese iconen, wat verwarring sticht.
- Verzamelplaatssignalisatie buiten ontbreekt vaak, terwijl dit essentieel is bij evacuatie.
Aanbeveling: Herzie je signalisatie conform ISO 7010, gebruik uniforme symbolen, en markeer ook buiten de verzamelplaats zichtbaar.
6. Brandblussers: aantal, zichtbaarheid en bereikbaarheid
Veelvoorkomende problemen zijn:
- Onvoldoende aantal blussers (afhankelijk van oppervlakte en gebruikstype).
- Blussers worden verwijderd of niet opgehangen.
- Ze zijn soms verstopt achter decoratie of niet zichtbaar, ze horen op max 1 m hoogte gemonteerd te worden.
Aanbeveling: Voer een evaluatie uit van het juiste aantal blussers, monteer ze op een zichtbare, vaste locatie én controleer regelmatig de bereikbaarheid.
7. Onvolledig interventiedossier voor hulpdiensten
Een goed interventiedossier bevat belangrijke info voor de brandweer om snel en efficiënt te reageren: toegang, sleutelkluis, contactpersoon, plattegronden, enzovoort.
Aanbeveling: Werk het dossier up-to-date bij, informeer hulpverleners proactief en test de bruikbaarheid ervan in groepsoefeningen.
8. Ontbrekende branddetectie- en blussystemen
Detectie en automatische blussing vormen essentiële lagen binnen brandveiligheid. Volgens de NBN-normen behoren ze tot fase 2 (detectie) en fase 3 (blussing) van een integraal veiligheidsbeleid.
Aanbeveling: Installeer rookmelders of brandmeldinstallatie conform regelgeving, afhankelijk van je sector, en zorg waar nodig voor sprinklers of andere automatische systemen.
9. Geen continuïteits- of incidentbeheerplan
Fase 4 van brandveiligheid gaat verder dan techniek alleen. Het omvat de manier waarop een organisatie omgaat met een incident én hoe de bedrijfscontinuïteit gewaarborgd blijft. Zelfs met goed onderhouden installaties kan een brand grote gevolgen hebben als er geen duidelijke afspraken bestaan over de aanpak daarna.
Aanbeveling: Ontwikkel een bedrijfscontinuïteitsplan dat de respons op brandsituaties regelt, inclusief kritieke processen, communicatie en herstelacties.
10. Normenkennis en training ontbreekt
KMO’s missen vaak kennis van de bestaande normen (zoals ISO, Belgische en Europese regelgeving) die inzetten op brandpreventie en -bestrijding.
Aanbeveling: Zorg voor opleidingen rond brandpreventie, brandbestrijding, en veiligheidsnormen (bijvoorbeeld via organisaties zoals NBN of gespecialiseerde preventiediensten zoals Prevom).
Samenvattend overzicht
| Stap | Thema | Aanbeveling |
|---|---|---|
| 1 | Compartimentering | Laat branddeuren en -muren regelmatig keuren door experts |
| 2 | Evacuatie | Periodieke oefeningen, plan en vrijhouden van routes |
| 3 | Brandlast | Beperk opslag, vooral nabij stooklokalen en technische zones |
| 4 | Keuring en onderhoud | Jaarlijkse controles van verlichting en blusmiddelen |
| 5 | Signalisatie | ISO 7010-uniformiteit, verzamelplaats duidelijk uitgetekend |
| 6 | Brandblussers | Juiste aantal, zichtbaarheid, bereikbaarheid |
| 7 | Interventiedossier | Up-to-date, useable door hulpdiensten |
| 8 | Detectie & automatische blussing | Plaats rookmelders, sprinklers waar aangewezen |
| 9 | Incidentbeheer en continuïteitplan | Plan voor reactie en herstel bij brand |
| 10 | Normen en opleidingen | Investeer in kennis omtrent regelgeving en training via erkende instanties |
